Interakcje probiotyków ze skórą – jak wpływają na kondycję i mikrobiom cery?

Spis treści:

• Jak probiotyki komunikują się z komórkami skóry?
• Mechanizmy działania probiotyków na powierzchni skóry
• Dobre praktyki pielęgnacyjne przy stosowaniu produktów probiotycznych
• Probiotyki a skóra – najczęściej zadawane pytania
• 1. Czy kosmetyki z probiotykami można stosować codziennie?
• 2. Czy probiotyki pomagają ograniczać powstawanie niedoskonałości?
• 3. Czym różnią się prebiotyki od probiotyków w kosmetykach?

Jak probiotyki komunikują się z komórkami skóry?

Badania nad interakcjami „gospodarz-probiotyk”, opublikowane w Nature Reviews Microbiology, dostarczają odpowiedzi na pytanie, jak probiotyczne bakterie przekazują swoje prozdrowotne działanie gospodarzowi? Kluczową rolę w tej komunikacji odgrywają makrocząsteczki powierzchniowe bakterii, które mogą wiązać się z receptorami rozpoznającymi wzorce molekularne (PRR) obecnymi w błonie śluzowej przewodu pokarmowego.

W przeglądzie przedstawiono znane interakcje pomiędzy cząsteczkami powierzchniowymi probiotyków – takimi jak długie struktury adhezyjne, polisacharydy czy kwasy lipotejchojowe – a receptorami gospodarza. Badania nad interakcjami gospodarza z probiotykami mogą korzystać z doświadczeń zdobytych podczas badań nad patogenami i komensalami. W związku z tym autorzy porównują te mechanizmy, wskazując podobieństwa i różnice w działaniu probiotycznych i patogennych drobnoustrojów [1].

Okazuje się, że podobnie jak w jelitach, receptory rozpoznające wzorce molekularne (PRR) obecne są także w keratynocytach i fibroblastach skóry. Do najważniejszych należą receptory Toll-like. Stanowią one grupę przezbłonowych glikoprotein, które pełnią funkcję receptorów powierzchniowych. Po ich pobudzeniu przez makrocząsteczki probiotyków (np. kwasy lipotejchojowe lub polisacharydy), dochodzi do aktywacji mechanizmów wspierających barierę naskórka i ograniczających nadmierne reakcje skóry [2]. Tym samym probiotyki wzmacniają mikrobiom skóry, stabilizując jej barierę ochronną.

Mechanizmy działania probiotyków na powierzchni skóry

Na powierzchni naskórka probiotyki współpracują bezpośrednio z mikrobiomem skóry, wspierając jej naturalne procesy ochronne.

Główne mikororganizmy o działaniu probiotycznym dla cery to bakterie z rodzaju Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus [3]. Na bazie wewnętrznej wiedzy z zakresu probiotyków, zespół badawczy YUN przeprowadził racjonalną selekcję in vitro, w której wyłoniono trzy szczepy probiotyczne o wysokiej skuteczności w pielęgnacji skóry skłonnej do trądziku:

• Lactobacillus rhamnosus YUN-S1.0,
• Lactobacillus pentosus YUN-V1.0,
• Lactobacillus plantarum YUN-V2.0.

Ich obecność w kosmetykach wykazuje szereg miejscowych korzyści. Probiotyki w produktach do codziennej pielęgnacji twarzy [4]:

• stabilizują mikrobiom i zwiększają różnorodność gatunkową mikroorganizmów na skórze;
• wzmacniają barierę ochronną skóry przed niekorzystnym działaniem czynników zewnętrznych;
• sprzyjają ograniczaniu utraty wody i poprawie poziomu nawilżenia naskórka;
• pomagają w regeneracji tkanek, czym przyczyniają się do zmniejszania wrażliwości skóry;
• wykazują istotną rolę w zmniejszaniu produkcji łoju;
• wspierają naturalne mechanizmy antyoksydacyjne skóry i zwalczanie działania wolnych rodników;
• przyczyniają się do redukcji i zmniejszania ilości wyprysków, zwłaszcza przy cerze ze skłonnością do trądziku poprzez utrzymanie równowagi mikrobiomu i ograniczenie kolonizacji złych bakterii.

Formy stosowania – probiotyki w kosmetykach dla dobrej kondycji skóry

Obecność probiotyków w produktach do pielęgnacji ma znaczenie dla wspierania pierwszej linii układu odpornościowego, czyli skóry. Jednak dla zachowania ich skuteczności ważne jest utrzymanie kultur bakterii przy życiu. Dlatego opracowana technologia mikrokapsułkowania umożliwia zachowanie żywotności bakterii w formulacji wodnej. Te drobne perełki o średnicy około 1 mm znalazły zastosowanie w kremie YUN ACN Repair Cream [5].

Mikrokapsułki stanowią tymczasowy, miniaturowy „dom” dla grupy dobroczynnych, żywych kultur bakterii. W ten sposób „uśpione” w swoich kokonach mogą przetrwać nawet 24 miesiące. Po nałożeniu kremu na twarz, dochodzi do interakcji probiotyków ze skórą – kultury bakterii zamknięte w maleńkich perełkach „budzą się” i natychmiast podejmują swoją ochronną funkcję [5].

Dobre praktyki pielęgnacyjne przy stosowaniu produktów probiotycznych

Pielęgnacja z probiotykami powinna rozpocząć się od stosowania delikatnych kosmetyków, które pomagają zachować równowagę pH skóry. Warto sięgać po te, które nie zawierają alkoholu, nie wysuszają i nie podrażniają cery [6].

Dla uzyskania najlepszych efektów, przed nałożeniem probiotycznego kremu nawilżającego i regenerującego naskórek, trzeba usunąć zanieczyszczenia i pozostałości makijażu. Warto wybierać łagodne produkty do oczyszczania z prebiotykami, które mają formułę bezpieczną dla mikrobiomu skóry [6].

Ważna jest również wytrwałość i regularność stosowania kosmetyków probiotycznych. W przypadku produktów serii YUN ACN widoczna poprawa kondycji skóry następuje po ok. 4 tygodniach systematycznego używania [6].

Probiotyki a skóra – najczęściej zadawane pytania

1. Czy kosmetyki z probiotykami można stosować codziennie?

Tak, produkty z probiotykami można włączać do codziennej pielęgnacji cery, gdyż wspierają utrzymanie równowagi mikrobiomu skóry.

2. Czy probiotyki pomagają ograniczać powstawanie niedoskonałości?

Tak, kosmetyki z probiotykami warto stosować przy cerze ze skłonnością do trądziku. Pożyteczne kultury bakterii wspierając równowagę mikrobiomu i przyczyniając się do ograniczania produkcji łoju, mogą zmniejszać tendencję do pojawiania się niedoskonałości.

3. Czym różnią się prebiotyki od probiotyków w kosmetykach?

Prebiotyki są pożywką dla pożytecznych bakterii. Natomiast probiotyki to dobre kultury bakterii, składniki aktywne kosmetyków, które mają korzystny wpływ na mikrobiom skóry.

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty, w przypadku problemów ze zdrowiem, należy skontaktować się z lekarzem.

Bibliografia:

1. Lebber S., Vanderleyden J., De Keersmaecker S.C.J., Host interactions of probiotic bacterial surface molecules: comparison with commensals and pathogens, Nat Rev Microbiol 2010, 8, 171–184.
2. Bacharewicz J. i in., Rola receptorów Toll-like w chorobach skóry, Przegl Dermatol 2014, 101, 309–318.
3. Strej Z., Szmigiel-Merena B., Zastosowanie kosmetyków probiotycznych i prebiotycznych, Farm Pol, 2022, 78(2): 101–108.
4. Kurkowska N., Musiał C., Probiotyki w pielęgnacji skóry trądzikowej. Przegląd najnowszych doniesień naukowych, Aesth Cosmetol Med. 2021;10(2):91-98.
5. YUN, Mikrokapsułki, witryna internetowa: https://www.yun.pl/badania/mikrokapsulki/ (dostęp: 16.02.2026).
6. Witryna internetowa: https://www.yun.pl/nasze-produkty/acn/ (dostęp: 16.02.2026).